XIII kampania Hospicjum to też Życie

Opiekun rodzinny - kim jest? Jakie spoczywają na nim obowiązki? Jak sprawowanie opieki wpływa na jego życie, codzienne funkcjonowanie? Ilu opiekunów rodzinnych chorych dorosłych i dzieci, osób starych, niesamodzielnych jest w Polsce? Jakiego potrzebują wsparcia? W jaki sposób na te potrzeby skutecznie odpowiedzieć? To kilka z wielu pytań, na które będziemy odpowiadać podczas kampanii, która w tej edycji przebiega pod hasłem: "Opiekun rodzinny-samotny bohater?". Jej celem jest zwrócenie uwagi społecznej na członków rodzin, którzy sprawują codzienną opiekę nad swoimi bliskimi w domach (czyli na opiekunów rodzinnych), na obciążenia, które się z tym wiążą oraz możliwości wsparcia – na poziomie indywidualnym, lokalnych społeczności oraz instytucjonalnym.

Opiekun musi podporządkować swoje sprawy, swoje życie opiece nad chorym podopiecznym, dzieckiem czy dorosłym. Zwykle jest to jedna osoba (kobieta), na którą spada obowiązek i ciężar opieki. Zwykle też opieka wiąże się z koniecznością ograniczeń czy rezygnacji z życia towarzyskiego, zawodowego, również rodzinnego, odłożenia swoich pasji i planów. Czasami na kilka miesięcy, czasami na lata. W naturalny sposób uwaga otoczenia skupia się na chorym, o wiele rzadziej na osobie sprawującej opiekę. Konsekwencje – zmęczenie, choroby, wypalenie (mało wciąż mówi się o zespole stresu opiekuna, a skoro się nie mówi – nie ma pomocy). Istnieje ogromna potrzeba zapewnienia im wsparcia (w przypadku opieki nad osobami starymi jest to rosnąca potrzeba) – przy pielęgnacji, która w praktyce wymaga często siły fizycznej, ale też emocjonalnego.

Pomóc może każdy, poprzez zwykłe wysłuchanie, drobną pomoc w codziennych obowiązkach, czynnościach domowych. Pomóc mogą lokalne społeczności poprzez wolontariat. Pomóc powinien rząd poprzez odpowiednie regulacje. Opiekun, który otrzymuje odpowiednie wsparcie jest lepszym opiekunem dla swojego podopiecznego. Opieka sprawowana w domu jest w wielu przypadkach lepsza dla podopiecznego, tańsza dla systemu. Musi być jednak wspierana w sposób systemowy.

Inspiracją podjętych działań są z jednej strony nasze wieloletnie doświadczenia w zakresie opieki nad chorymi dorosłymi i dziećmi, z drugiej natomiast rozwiązania wprowadzane w krajach europejskich jako odpowiedź na problemy, które dostrzegamy też w Polsce. W Anglii od lat prowadzone są cykliczne kampanie na rzecz opiekunów rodzinnych chorych dzieci i dorosłych. Ich celem jest aktywizacja lokalnych społeczności, ale też lobbowanie w rządzie, samorządach na rzecz wprowadzania rozwiązań systemowych. Osiągnięto już tam wiele w tym zakresie (http://www.carersuk.org/news-and-campaigns). Znana jest również skala problemu – policzono, ile osób pełni rolę opiekuna rodzinnego, oszacowano wartość ich codziennej pracy, stworzono system wsparcia.