Co to jest nowotwór?

Nowotwór to nieprawidłowa tkanka, która rozrasta się nadmiernie i w sposób nieskoordynowany z sąsiadującymi tkankami. Nadmierny rozrost spowodowany jest niepohamowaną proliferacją komórek, która nie ustaje nawet gdy nie ma już czynnika go wywołującego. Nowotwór nie jest więc tworem obcym organizmowi. Może powstać w każdym okresie życia człowieka, nawet przed urodzeniem.

Rozrost nowotworowy różni się zasadniczo od rozrostu fizjologicznego.

Komórki tkanki prawidłowej mnożą się, różnicują i obumierają. Rozrost jest kontrolowany przez ustrojowe czynniki regulujące. Dzięki nim między tymi procesami istnieje równowaga. Rozrost nowotworowy polega na przewadze mnożenia komórek nad ich obumieraniem. Zahamowane jest też różnicowanie. Jest to proces stały i nieodwracalny, bardzo szkodliwy dla organizmu. Powstaje tkanka mało zróżnicowana, ze stałą skłonnością do ciągłego powiększania objętości. Potrzebuje dużo energii i substancji odżywczych. Żywi się kosztem innych, zdrowych komórek. Nowotwór żyje własnym życiem.

Nie wiadomo dlaczego w pewnym momencie życia organizmu zdrowa komórka zmienia się w nowotworową.

Każda tkanka, której komórki są zdolne do podziałów, może być punktem wyjścia dla nowotworu. Przekształcenie zdrowej komórki w komórkę nowotworową nazywa się transformacją. Mechanizm transformacji nowotworowej nie jest jeszcze dokładnie poznany. Istnieją dwie główne hipotezy, starające się wyjaśnić to zjawisko: teoria genetyczna i epigenetyczna.

Jak powstaje nowotwór

Powstawanie nowotworu dzieli się na trzy etapy:

• inicjacja – czynnik rakotwórczy działa na zdrową komórkę, zmienia jej materiał genetyczny; jeśli taka komórka ma zdolność do podziałów, mutacja się utrwala i jest przekazywana następnym pokoleniom komórek
• promocja – tak „zainicjowana” komórka przechodzi kolejne mutacje i dąży do tego, by stać się typową komórką nowotworową; cechuje ją m.in. zaburzona zdolność przylegania do otaczających komórek; na tym etapie proces chorobowy można jeszcze powstrzymać
• progresja – pojawia się, gdy obrona organizmu zostaje przełamana, komórki nowotworowe dalej ulegają niepohamowanemu rozrostowi, wówczas można klinicznie rozpoznać chorobę, widoczne są jej pierwsze objawy.